Chuyện tôi sắp kể với bạn
là chuyện tên Đức, kẻ
chuyên sống bằng nghề
cho vay nặng lãi.Hắn có
khoảng vài trăm con nợ.
Vài người trong số đó vì
quá tuyệt vọng, vì không
chịu nổi lãi suất kinh hồn
của hắn, đã đi đến chỗ tự
tử để tự giải thoát khỏi
bàn tay đẫm máu của
hắn. Số người bị lãi mẹ
đẻ lãi con làm tán gia bại
sản cũng không ít. Các
nạn nhân của hắn
nguyền rủa hắn một trăm
ngàn lần, hắn vẫn tỉnh bơ
và vui cười ngoác cả
miệng với họ miễn là
đừng có bớt số "phân"
của hắn. Lạ thay, lời
nguyền rủa thứ một trăm
ngàn lẻ một đã kết thúc
đời hắn một cách hết sức
kỳ lạ. Tôi nợ hắn hai triệu
đồng, hắn tính tôi một số
lời tóe máu, nhưng ác hại
hơn cả là hắn lại coi tôi
như một bạn thân... Điều
này làm tôi bực mình, vì
là bạn thân, tôi phải về
hùa với hắn để dửng
dưng trước những giọt lệ
khóc than, những lời van
xin của các nạn nhân của
hắn. Sáng hôm đó tôi
thấy hắn ngồi ở bàn giấy,
trước mặt hắn là một
người trẻ tuổi, nước da
tái mét, nhưng rất đẹp
trai. Người tuổi trẻ đang
năn nỉ: "Bác Đức ơi, tôi
thật không thể trả nợ bác
ngay được, nhưng tôi van
bác, xin đừng vội siết nợ.
Mẹ tôi đang đau, nếu bà
biết bị đuổi khỏi nhà,
chắc bà chết mất. Bác
làm phước cho tôi gán
bức tranh này. Đây là tác
phẩm quí giá nhất của tôi
và tôi mong sẽ để đời; tôi
đã vẽ đi vẽ lại cả trăm lần
mà vẫn chưa thật vừa ý,
và cũng chưa hoàn tất
hẳn. Tôi cảm thấy như
vẫn còn thiếu một cái gì
đó. Chưa biết rõ là cái gì,
nhưng rồi tôi sẽ tìm thấy
và sẽ hoàn tất tác phẩm
tuyệt vời này. Xin bác tạm
nhận tranh này để trừ
vào món nợ của tôi".
Đức cười gằn. Thấy tôi,
hắn gọi tôi vào và chỉ cho
xem bức tranh khổ trung
bình đang đặt dựa vào tủ
sách. Xem tranh tôi phục
quá; ít khi tôi gặp một
bức tranh đẹp như vậy.
Tuy đề tài rất tầm
thường: một người tráng
sĩ, tay vung một lưỡi
gươm, đằng sau là khói
lửa từ một kinh thành
đang cháy.Thấy tôi thích,
nhà họa sĩ nghèo cho
biết anh đã nằm mơ thấy
mình là người tráng sĩ
trong khói lửa đó từ lâu
lắm, bây giờ coi như vẽ
gần xong mà anh vẫn
chưa quyết định đặt tên
cho bức họa...
"Ông thiếu tôi "hai cây
rưỡi" vàng, ông Trọng
Cư", Đức bổng lên tiếng.
"Nhưng bức tranh của tôi
giá trị có thể gấp đôi!".
"Có lẽ, nhưng phải trong
cả trăm năm nữa, tôi đâu
có sống tới lúc đó!".
Tôi chợt nhận thấy ánh
mắt hơi có vẻ khó chịu
của Đức. Hắn phán: "Thôi
được, tôi thương cậu lắm
nên mới tạm nhận và gia
hạn cho cậu ba tháng
nữa phải trả đủ cho tôi
số vốn, số lãi coi như đổi
tranh".
Trọng Cư nói như muốn
khóc: "Bức tranh để đời
của tôi mà chỉ được số
tiền lãi thôi sao? Nhưng
thôi, cũng được vì bây giờ
tôi không lựa chọn gì
được."
Người họa sĩ buồn bã
bước ra cửa, Đức còn nói
với theo: "Khi trở lại
thanh toán, nhớ đặt tên
cho bức tranh nhé!"
Bức tranh sau đó được
treo lên tường ngay sau
bàn giấy của Đức.
Ba tháng qua mau như
gió thoảng. Trọng Cư
không kiếm được tiền trả.
Chàng cầu khẩn, van xin,
hứa hẹn đủ điều nhưng
không lay chuyển nổi
lòng Đức, tên vua cho
vay nặng lãi. Ngày thừa
phát lại mang "giấy tống
xuất" lại căn nhà của họa
sĩ nghèo, viên chức này
thấy hai mẹ con nhà họa
sĩ nằm chết cong queo
trên chiếc võng duy nhất,
bên cạnh một nồi cháo
gà.
Trên bàn có một lá thư
gởi cho tên Đức: "Tôi đã
hứa đặt tên cho tranh,
vậy tên nó là TUỐT
GƯƠM TRẢ HẬN".
Đức không hài lòng, hắn
bảo: "Tên bức tranh này
không hay, hơn nữa bây
giờ thằng họa sĩ ngỏm
rồi, trả hận bằng cách
nào?"
Hắn không biết rằng hắn
vừa thốt lời thách thức
quỷ thần! Một buổi sáng
lại chơi, tôi thấy Đức có
vẻ bồn chồn nóng nảy.
- Này, cậu nhìn bức tranh
xem có thấy gì lạ không?
Thấy tôi trả lời "Không"
hắn có vẻ hài lòng và giơ
tay vuốt trán, tôi chợt
thấy trán hắn ướt đẫm
mồ hôi.
- Tôi thật là hay tưởng
tượng, cậu có biết không,
tôi hôm qua tôi khó ngủ
quá nên thức dậy đi ra
văn phòng. Đêm qua
sáng trăng, căn phòng
được chiếu sáng, cậu biết
tôi thấy cái gì không? Tôi
bổng thấy như tay tráng
sĩ trong tranh động đậy,
động đậy... rồi khiếp quá,
tôi có cảm tưởng như
hắn thò tay ra muốn nắm
lấy cổ tôi...
Tôi bảo: "Anh khùng quá,
làm gì có chuyện kỳ quái
đó! Nếu thấy không thích
thì lấy dao rạch quách
bức tranh là xong!"
- Xong sao được, ai đền
tôi "hai cây rưỡi" vàng
đây, rồi còn bao nhiêu là
phần trăm lời nữa!
Ba ngày sau, tên Đức mà
tôi gặp không còn là tên
Đức quen thuộc với nụ
cười ngoác tận mang tai.
Hắn già đi ít ra vài chục
tuổi. Hắn run rẩy nhìn tôi
bằng đôi mắt lạc thần:
"Trời ơi, quỷ quá ông ạ.
Đêm qua thằng tráng sĩ
bước ra hẳn khỏi tranh
để chực chém tôi, nhìn
xem kìa, nhìn xem kìa
thanh gươm bây giờ NẰM
NGANG trong khi lúc
trước nó được giơ lên!
Nhìn xem! Ghê rợn
quá!":helpsmili
Tôi thấy lạnh xương sống.
Mình cũng điên như hắn
chăng? Thật phi lý, nhưng
sao thanh gươm bây giờ
đây lại NẰM NGANG
trong tay người tráng sĩ
thật!
Tôi thúc Đức đem rạch
nát ngay bức tranh,
nhưng óc biển lận của
hắn đã thắng cả sự sợ
hãi. Hắn không tin tranh
có thể hại hắn thật.
... Đức đã chết.Người ta
tìm thấy thi thể hắn ngồi
chết ở trên ghế, cổ bị đứt
gần lìa khỏi người; lưỡi
gươm chém vạt cả vào
thành ghế.Tôi sợ hãi liếc
mắt nhìn lên tấm tranh:
lưỡi kiếm vấy máu tới gần
cán.